Genel bilgi

Üretilmiş olan inorganik pigmentlerde elde edilen kristal yapılar spinel, olivine, rutile, zirkon, corundum, sphene gibi farklı yapı sistemlerinden oluşmuştur. Farklı sistemlerde benzer renklerin elde edilmesi mümkündür. Örneğin pembe renk, krom-kalay pembesi (sphene), ya da mangan-aluminyum pembesi (corundum) olarak üretilebilir. Renkler birbirine benzese de özellikleri farklı olduğu için hangi yapıda boyanın kullanılması gerektiği konusunda; kullanılacak sırın yapısı, sır kalınlığı, opaklaştırıcı, pişirme sıcaklığı, fırın atmosferi gibi faktörler belirleyici olur. Örneğin krom kalay pembesi eğer sırın içinde çinko varsa, kalsiyum yetersiz ise, atmosfer indirgen ise veya sıcaklık yeterince yüksek değilse beyazlaşır. Böyle bir durumda boyanın yandığı sanılır. Gerçekte olan şey ise boyanın, sır yapısı yada şartlardan herhangi birisi ile uyuşmadığı için gelişememiş olmasıdır.

İnorganik pigmentler arasında kadmiyum esaslı pigmentler en canlı kırmızı, turuncu ve sarı renkleri verirler ve örtücülükleri de oldukça yüksektir. Ancak kadmiyum sülfür temeline dayanan ve hekzagonal wurtzite kristal yapısında olan bu pigmentler 800 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda fazla stabil olmadıkları için seramikte kullanılmaları oldukça zordur. Ancak çok uygun sır kompozisyonları ile biraz daha yüksek sıcaklıklarda kullanılabilirler. Bu nedenle kadmiyum grubu boyalarımız yalnız porselen emaye friti içinde kullanım için uygundur. Benzer tonların cam mozaikde elde edilebilmesi için özel hazırlanmış boyalarımız mevcuttur.

Her boyanın özelliklerinde uygun sır kompozisyonları ve maksimum kullanım sıcaklıkları belirtilmiştir. Maksimum kullanım sıcaklıkları boyanın renk kaybına uğramadan dayanabileği en yüksek sıcaklıktır. Hiçbir zaman kullanım sıcaklığı anlamına gelmez. Şeffaf seramik sırının veya porselen emayenin renklendirilmesi için yaklaşık
% 5 civarında boya ilavesi boyanın esas rengini verecektir. Boyanın örtücülüğüne göre yada istenen renk şiddetine göre bu oran arttırılabilir veya düşürülebilir. Dikkat edilmesi gereken nokta,özellikle refrakter yapıdaki boyalar için, yüksek kullanım yüzdelerinin sırda matlığa sebep olacağıdır. Boya yüzdesi arttırıldığı halde örtücülük sağlanmıyorsa veya boya gerçek renginde çıkmıyorsa sır kompozisyonu boya ile uyumsuzdur. Sır boyalarının cam mozaikde kullanımında, genellikle bütün boyalar için en koyu renkler %0,5 kullanım yüzdesi ile elde edilir. Nadiren %1 oranında kullanılması gerekenler olabilir. Pastel renklerin elde edilmesi için bu oran daha da düşürülür...

Kullanım ve uygulama bilgileri

Sır boyaları:
- Her çeşit sırın renklendirilmesi
- Seramik ve çini için sir altı dekorlama
- Cam mozaik renklendirilmesi için kullanılmaktadır.

Sır boyalarının ışıkta solma özelliği yoktur ve sıcaklık direnci oldukça yüksektir. Bu yüzden
1000 C derecenin üzerindeki sıcaklıklarda kararlılığı bozulmadan güvenle kullanılabilir. Sırın içine karıştırılarak yapılacak uygulamalarda içinde kullanılacakları sır kaç derecede pişiyorsa o sıcaklıkta kullanılabilir.
Boyama gücü yüksek olan koyu renkler % 3-4 (sırın kuru ağırlığına göre) açık renkler % 5-6 oranında kullanılabilir.
İstenilen renk şiddetine göre bu oran ayarlanabilir. Sır içindeki boya yüzdesi fazla olursa sırda matlaşma meydana gelebilir. Bu durum daha çok refrakter sırlarda ve refrakter boyalarda ortaya çıkar.

Cam tozu içinde en koyu renkler % 0,5 - 1 oranlarında elde edilir. İstenilen renk şiddetine göre bu oran düşürülebilir.
"Emaye için olan Kadmiyum serisi " boyalar yalnızca uygun emaye fritleri içerisinde kullanılmalıdır. Cam mozaikte ise benzer tonlar "Cam Mozaik için Kadmiyum serisi" boyalar ile elde edilebilir.

Sır boyalarının cam mozaikde kullanımında, genellikle bütün boyalar için en koyu renkler ağırlıkça % 0,5 kullanım yüzdesi ile elde edilir. Nadiren % 1 oranında kullanılması gerekenler olabilir. Pastel renklerin elde edilmesi için bu oran daha da düşürülür.
Yalnız Bayrak Kırmızı için durum özeldir.
Bayrak Kırmızı beyaz cam tozu içinde ağırlıkça %9-10 oranında kullanılır. Daha az kullanılırsa pastel tonlar elde edilmez, tam tersine renkte kararma meydana gelir. Aynı kararma cam tozu havalı cam ihtiva ediyorsa yine gözlenecektir.
Kadmiyum grubu boyalar cam mozaikde pişirilirken fırın sıcaklığı 5-10 derece düşürülüp zincir hızı biraz yavaşlatılırsa daha güzel sonuçlar elde edilir.